Home Thời sự Tàu TQ tái x.âm ph.ạm vùng đặc quyền VN và mối nguy từ đảo nhân tạo

Tàu TQ tái x.âm ph.ạm vùng đặc quyền VN và mối nguy từ đảo nhân tạo

26 min read
0
155

Từ v.ụ tàu HD8 quay trở lại x.âm ph.ạm vùng biển Việt Nam, có thể nhìn thấy rõ cá.c tiền đồn mà T.Q xây dựng phi pháp trên Biển Đông đang có ảnh hưởng ng.uy h.iểm.

T.Q đã đưa tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 (HD8) cùng cá.c tàu hộ t.ống quay trở lại hoạt đ.ộng x.âm ph.ạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam tại khu vực phía nam Biển Đông từ ngày 13/8. Trước đó, cá.c tàu này đã rời đi sau hơn một thá.ng g.ây c.ăng th.ẳng tại khu vực.

“Đây là vùng biển hoàn toàn thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phá.n của Việt Nam, được x.á.c định theo cá.c quy định của c.ông ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982”, ng.ười phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tái khẳng định trong tuyên bố được phát đi t.ối 16/8.

Bà cũng cho biết Việt Nam “đã giao thiệp với T.Q, phản đối việc T.Q tái diễn v.i ph.ạm ngh.iêm trọng, y.êu c.ầu T.Q rút toàn bộ nh.óm tàu nói trên ra khỏi vùng biển của Việt Nam”.

Tau TQ tai xam pham vung dac quyen VN va moi nguy tu d.ao nhan t.ao hinh anh 1 Tàu Hải Dương Địa Chất 8 của T.Q. Ảnh: Cục Khảo sát Địa chất T.Q.

Mối nguy từ đảo nhân tạo

Tàu HD8 đã rời khỏi khu vực hô.m 7/8 sau khi có mặt tại đây từ đầu thá.ng 7, nhưng đã quay lại vào hô.m 13/8, với ít nhất hai tàu hải cảnh hộ t.ống, theo Trung tâm ngh.iên c.ứu Quốc phòng Cao cấp (CADS), một viện chính sá.ch có tr.ụ s.ở tại Mỹ.

Nhiều nhà quan sát cho rằng tàu này rời đi trong thời gian ngắn là để tiếp nhiên liệu hoặc tiếp tế nhu yếu phẩm khi cá.c th.eo d.õi cho thấy tàu đi đến khu vực Đá Chữ Thập, đảo nhân tạo mà T.Q xây dựng phi pháp thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

“Có thể tàu HD8 đã đến Đá Chữ Thập để nhận tiếp tế, vì nó đã hoạt đ.ộng trong một thời gian dài. Đây có lẽ là một ch.iến dịch liên tục”, Jay Batongbacal, Giám đốc Viện Cá.c vấn đề Hàng hải và Luật Biển, Đại học Philippines, và là nhà ngh.iên c.ứu tại Trung tâm ngh.iên c.ứu ch.iến lược và Quốc tế (CSIS), nói với Zing.vn.

Tiến sĩ Collin Koh, nhà ngh.iên c.ứu tại Trường ngh.iên c.ứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore, cũng cho rằng Bắc Kinh chưa chịu rút lui.

“Mục đích của toàn bộ việc này dường như là để t.iếp t.ục hình thức ngoại giao pháo hạm… trong cái mà Bắc Kinh xem là c.uộc ch.iến dài hơi với hy vọng b.uộc Việt Nam từ bỏ việc khai thá.c năng lượng”, chuyên gia Koh nói trên South China Morning Post.

Việc tàu T.Q kh.ông về đất liền mà đến Đá Chữ Thập rồi quay lại trong vài ngày cho thấy rõ ràng “tá.c d.ụng” ng.uy h.iểm của cá.c đảo nhân tạo đóng vai trò là tiền đồn qu.ân s.ự mà T.Q đã xây dựng trên Biển Đông. Theo đ.á.nh giá của Viện Lowy (Australia), T.Q đang có ít nhất 27 tiền đồn qu.ân s.ự như vậy, trải dài từ quần đảo Hoàng Sa đến quần đảo Trường Sa.

“Những tiền đồn này sẽ cung cấp hậu cần cần thiết để duy trì cá.c hành đ.ộng hung hăng của Bắc Kinh, dù là ở vùng biển gần Indonesia, Malaysia hay phía nam Việt Nam”, tá.c giả Trinh Le nhận định trong bài viết.

Tau TQ tai xam pham vung dac quyen VN va moi nguy tu d.ao nhan t.ao hinh anh 2 Hình ảnh vệ tinh chụp Đá Chữ Thập ngày 19/3/2018. Ảnh: ATMI.

Dereck Grossman, nhà phân tích quốc phòng cấp cao tại t.ổ ch.ức ngh.iên c.ứu và tư vấn chính sá.ch RAND, cũng có chung quan sát trong bài viết trên Marit.ime Issues hô.m 16/8.

“Việc T.Q thực tế đã hoàn thành quá trình bồi lấp và thiết lập cá.c căn cứ hải quân, kh.ông quân trên cá.c thực thể nhân tạo khắp Biển Đông, dù là ở Hoàng Sa hay Trường Sa, giúp cho Bắc Kinh có cứ điểm để từ đó triển khai sức mạnh, giúp họ dễ dàng hơn trong việc duy trì hoạt đ.ộng tuần tra liên tục tại khu vực tr.anh ch.ấp”, chuyên gia Grossman viết.

Trong những năm qua, T.Q đã ngang nhiên tiến hành bồi lấp và xây dựng tr.ái ph.ép cá.c c.ông trình trên cá.c bãi đ.á ngầm và rạn san hô thuộc chủ quyền Việt Nam. Đến nay, cả 7 thực thể mà T.Q chiếm đóng phi pháp ở Trường Sa đều là cá.c đảo nhân tạo, trong khi Bắc Kinh cũng có d.ấu h.iệu mở rộng cá.c đảo chiếm đóng ở Hoàng Sa.

T.Q cũng đã qu.ân s.ự hóa cá.c thực thể này với việc cho xây dựng đường băng, nhà chứa, triển khai cá.c hệ thống radar, t.ên l.ửa cũng như máy bay ch.iến đ.ấu, máy bay ném b.om.

T.Q thao túng cơ chế gi.ải qu.yết tr.anh ch.ấp quốc tế

Những hoạt đ.ộng này đều v.i ph.ạm quy định của luật quốc tế, làm xói mòn lòng tin, gia tăng c.ăng th.ẳng tại khu vực, do đó b.ị cá.c nước lên á.n mạnh mẽ. Mới đây, ph.ản ứ.ng trước việc tàu T.Q x.âm ph.ạm vùng biển Việt Nam, Mỹ cũng nhắc lại việc Bắc Kinh cải tạo và qu.ân s.ự hóa cá.c tiền đồn ở Biển Đông.

“Việc T.Q tiến hành cải tạo và qu.ân s.ự hóa cá.c tiền đồn ở Biển Đông, cùng với cá.c hành đ.ộng khá.c nhằm khẳng định những đòi hỏi b.ất h.ợp ph.áp của Bắc Kinh ở vùng biển này, bao gồm cả việc sử d.ụng qu.ân s.ự trên biển để hăm d.ọa, c.ưỡng ép, và đe d.ọa cá.c quốc gia khá.c, là hành đ.ộng g.ây nguy h.ại đến hòa bình và a.n n.inh khu vực”, ng.ười phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus nói trong th.ông cáo ngày 20/7.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hồi thá.ng 7 cũng lên á.n “h.ành v.i b.ắt nạt” của T.Q trên Biển Đông sau khi Việt Nam lên tiếng phản đối v.ụ tàu HD8. Ông đồng thời kêu gọi cá.c nước ASEAN cùng nhau chống lại sự hung hăng của Bắc Kinh.

T.Q có yêu sá.ch chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông th.ông qua “đường chín đoạn” hay “đường lưỡi bò” mà họ tự vạch ra. Năm 2016, t.òa trọng tài quốc tế đã bá.c bỏ yêu sá.ch này của T.Q, khẳng định kh.ông có cơ sở pháp lý nào để Bắc Kinh tuyên bố quyền lịch sử đối với cá.c nguồn tài nguyên bên ở cá.c khu vực biển nằm trong “đường chín đoạn”.

Dù vậy, Bắc Kinh đã phớt lờ phá.n quyết này, tiến hành cá.c hoạt đ.ộng cố ý biến vùng kh.ông có tr.anh ch.ấp thành vùng có tr.anh ch.ấp trên Biển Đông. Một trong những mục đích của T.Q là ép b.uộc cá.c nước chấp nhận hợp tá.c khai thá.c chung ngay cả ở cá.c khu vực nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của cá.c nước.

“Với việc tạo ra tr.anh ch.ấp mới trên Biển Đông, T.Q cũng sẽ kh.iến cá.c c.ông ty nước ngoài thoái chí trong việc đầu tư tại khu vực”, trang Asean Today bình luận. “Bắc Kinh đang thao túng cá.c cơ chế gi.ải qu.yết tr.anh ch.ấp quốc tế để thúc đẩy lợi ích ch.iến lược của họ”.

Tau TQ tai xam pham vung dac quyen VN va moi nguy tu d.ao nhan t.ao hinh anh 3 Sơ đồ đường đi của tàu HD8 trong vùng biển Việt Nam. Ảnh: Twitter/Ryan Martinson.

Trong khi Việt Nam và cá.c nước thường dựa trên cá.c biện pháp hòa bình theo luật quốc tế để bảo vệ cá.c quyền chủ quyền, T.Q lại hành xử theo hướng c.ưỡng ép và đi ngược với những gì họ rêu rao, theo cá.c chuyên gia.

“Những hành đ.ộng của T.Q như đưa tàu HD8 đến vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam là sự v.i ph.ạm rõ ràng luật quốc tế và phá.n quyết của t.òa trọng tài”, bà Elena Bernini, CEO của Oxford Omnia International, một t.ổ ch.ức phi lợi nhuận có nhiệm v.ụ thúc đẩy luật quốc tế, nói với Zing.vn.

“h.ành v.i này của T.Q t.iếp t.ục cho thấy T.Q kh.ông phải là một cường quốc nguyên trạng (status quo power), trái với hình ảnh mà họ cố gắng tạo ra ở cá.c diễn đàn quốc tế, cá.c cơ sở học thuật hay trong khi quảng bá Sá.ng kiến Vành đai và Con đường”.

“Cường quốc nguyên trạng” là khái niệm chỉ cá.c nước muốn duy trì thứ bậc hiện hữu trong hệ thống quốc tế, trái với “cường quốc xét lại” chỉ cá.c nước muốn sử d.ụng sức mạnh để thay đổi trật tự, phân chia lại lợi ích.

Mùa bão trên Biển Đông đang đến, vì vậy cá.c tàu T.Q có thể sớm rút đi. Tuy nhiên, những toan tính của Bắc Kinh trên Biển Đông vẫn còn đó và sẽ t.iếp t.ục là nguồn cơ g.ây ra những “cơn bão” khá.c, đe d.ọa a.n n.inh và ổn định tại khu vực.

Tau TQ tai xam pham vung dac quyen VN va moi nguy tu d.ao nhan t.ao hinh anh 4 Bản đồ cá.c đảo mà T.Q c.ưỡng đoạt và bồi lấp tr.ái ph.ép. Ảnh: Wall Street Journal.

Load More In Thời sự

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Có thể bạn quan tâm

Cháy rừng ở Đà Nẵng được kh.ống ch.ế sau gần 3 giờ bốc lửa

Sau khoảng 3 tiếng dập lửa, lực lượng chức năng Đà Nẵng đã dập tắt ch.áy rừng ngăn chặn ng…